Wat is Integrative Behavioral Couple Therapy?

Wat is IBCT?

IBCT staat voor Integrative Behavioral Couple Therapie (IBCT), een derde generatie cognitieve gedragstherapie voor stellen. IBCT is daarmee een moderne vorm van relatietherapie die in de praktijk uiterst krachtig is gebleken. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat ibct de relatietevredenheid verhoogt, zowel milde als ernstige relatieproblemen effectief helpt verminderen, en partners helpt om beter met elkaar te communiceren. IBCT is oorspronkelijk ontwikkeld in de Verenigde Staten maar wordt inmiddels in vele landen in de wereld ingezet, waaronder nu ook Nederland.

Korte video over IBCT

Visie achter IBCT

De visie achter IBCT stelt dat relatieproblemen voortkomen uit verschillen tussen partners die zich slecht laten veranderen. Denk aan verschillen in behoeftes, persoonlijkheid of waarden. Verschillen kunnen in potentie heel mooi zijn. Partners kunnen elkaar aanvullen of van elkaar leren. In de praktijk echter zorgen verschillen nogal eens voor kwetsende ruzies of andere negatieve patronen van communiceren. Partners bekritiseren elkaar, strijden om hun ‘gelijk’, zetten elkaar onder druk om te veranderen, lopen op eieren, of passen zich, uit angst voor conflict, voortdurend aan. Uiteindelijk is dat niet waar een gezonde relatie voor staat.

In een gezonde relatie kan je beide jezelf zijn, en handel je met respect voor jezelf en elkaar. Jezelf zijn betekent echter niet dat je alles kan doen wat je wilt of dat alles moet gaan zoals jij wilt. In een relatie houd je rekening met elkaar. Niet omdat dat ‘moet’ maar omdat je de onderlinge verbinding belangrijk vindt. In een gezonde relatie zoek je dus steeds naar ‘er samen uitkomen’ in plaats van tegen elkaar strijden.

Twee fasen met vijf thema's

Om te komen tot een gezonde relatie doorloopt in IBCT de relatietherapeut met stellen 2 fasen die worden ingevuld met 5 thema’s. Fase 1 heeft als doel om de emotionele acceptatie tussen partners te bevorderen, fase 2 heeft als doel om te komen tot gedragsverandering. Deze combinatie van acceptatie en verandering is uniek aan en kenmerkend voor IBCT.

Als je goed kijkt zijn acceptatie en verandering geen echte tegenstellingen. Ook acceptatie is verandering. Door acceptatie ga je namelijk anders aankijken tegen en omgaan met jezelf, je partner en je relatie.

Fase 1: Emotionele acceptatie

In tegenstelling tot andere vormen van relatietherapie helpt ibct stellen eerst om elkaar beter te begrijpen en onderlinge verschillen, waar mogelijk, te accepteren (thema 1) of, op zijn minst beter te tolereren (thema 2) en er respectvol mee om te gaan. Pas daarna wordt gekeken naar wat stellen wél kunnen en willen veranderen aan hun relatie, en wordt hieraan gewerkt. Overigens kennen acceptatie en tolerantie natuurlijk ook grenzen. Partners hoeven schadelijk gedrag van elkaar natuurlijk absoluut niet te accepteren of tolereren. Sterker nog, daar mogen ze op een gezonde manier grenzen aan leren stellen. Het gaat dus niet om klakkeloze of passieve acceptatie en tolerantie, maar om een bewuste keus voor wat wel en wat niet in de relatie thuishoort.

Acceptatie en tolerantie zijn belangrijk omdat partners vaak tegen elkaar strijden, bijvoorbeeld om wie er gelijk heeft. En dat terwijl er meestal geen ‘gelijk’ is. Iedereen heeft zijn eigen ‘waarheid’ en beleving. Om te komen tot acceptatie helpt de relatietherapeut partners anders communiceren over de verschillen. Niet vanuit hardheid of een defensieve houding, maar vanuit mildheid en kwetsbaarheid. Hierdoor ontstaat vaak veel meer onderling begrip waardoor acceptatie binnen bereik komt.

Op sommige vlakken blijft acceptatie lastig. Sommig gedrag dat voortkomt uit onderlinge verschillen is misschien niet schadelijk maar kan wel storend of irritant zijn. Denk aan de situatie dat de ene partner veel netter is dan de andere. Maakt de ene partner dan rommel dan kan de ander daar fel op reageren. De therapeut helpt partners beter omgaan met dit soort ergernissen en frustraties: in plaats van een irritatie er bijvoorbeeld meteen uit te flappen, leren partners hun emoties beter reguleren. Ze kunnen dan beter kijken wat ze met bepaalde ergernissen willen, en er kunnen bijvoorbeeld afspraken of compromissen worden gemaakt. Dat geeft een veel prettiger sfeer in de relatie en maakt de relatie robuuster.

Fase 2: Gedragsverandering

Natuurlijk zit in fase 1 ook al veel gedragsverandering. Daar was het echter gericht op het bevorderen van de emotionele acceptatie. In fase 2 gaat het over het aanleren van nieuw gedrag dat ervoor zorgt dat de relatie verder verbetert en toekomstbestendig wordt. Dat nieuwe gedrag heeft betrekking op 3 thema’s.

Het verhogen van positieve gedragingen in de relatie. Ook als veel problemen inmiddels in fase 1 zijn opgelost wil dat nog niet zeggen dat er ook al positiviteit in de relatie zit. Hier heeft IBCT dus expliciet aandacht voor.
Het versterken van dagelijkse communicatieve vaardigheden. In fase 1 hebben partners ook al geleerd om anders te communiceren. In fase 2 worden de punten op de i gezet. Elkaar positieve en negatieve feedback kunnen geven, en deze op een respectvolle manier kunnen ontvangen zijn daar onderdeel van.
Het samen leren oplossen van taaie, praktische problemen. In het leven worden partners voortdurend geconfronteerd met praktische problemen op het gebied van geld, kinderen, werk, vrije tijd, familie en ga zo maar door. Sommige van die problemen keren steeds weer terug. Partners komen er samen niet goed uit, of alleen met veel gedoe of ruzie. In IBCT leren partners hoe ze voortaan dit soort taaie, praktische problemen op een constructieve manier samen kunnen aanpakken zodat ze niet steeds weer terugkomen en zorgen voor ruzie.

Oók aandacht voor ....

In IBCT fasen komen niet alleen verschillen tussen partners aan bod en de manier waarop ze daarover communiceren. IBCT richt zich ook op het beter omgaan met emotionele gevoeligheden en externe stressoren die de relatie onder druk zetten. Bij emotionele gevoeligheden kan je denken aan ‘oud zeer’ dat mensen met zich mee zeulen door bijvoorbeeld een eerder opgelopen trauma. Da ‘oud zeer’ kan opgelopen zijn in de jeugd, in eerdere relaties of in de huidige. In IBCT leren partners beter omgaan met hun eigen en hun partner’s gevoeligheden zodat deze een minder negatieve impact hebben op de relatie. Ook besteedt IBCT aandacht aan externe stressoren die de relatie onder druk zetten, zoals (hoe mooi ze ook kunnen zijn) kinderen, werk, familie of schulden. Externe stressoren kunnen ervoor zorgen dat verschillen die eerder als positief of neutraal werden beleefd, een negatieve lading krijgen. Bijvoorbeeld, heeft de ene partner meer tijd voor zichzelf nodig dan is dat misschien geen probleem zolang er geen kinderen zijn. Maar komen er kinderen dan kan dat verschil wel een probleem gaan vormen.

Visie

Dit is dus hoe IBCT het ziet: relatieproblemen ontstaan als er verschillen en/of emotionele gevoeligheden zijn waar partners niet adequaat over communiceren en die kunnen worden uitvergroot als er veel stress is. De therapeut helpt partners op een constructieve manier omgaan met deze verschillen en gevoeligheden, ook in tijden van stress.